uch Święty jak Go widzą Post Napisane: niedziela, 4 sie 2013, 13:39
Online
Avatar użytkownika
Dołączył(a): wtorek, 3 lip 2012, 19:54
Posty: 19946
z innego forum..
.
Jak postrzegali Ducha Świętego pisarze wczesnochrześcijanscy czyli jak postrzegano Ducha Świętego w pierwszych wiekach chrześcijanstwa!
Ireneusz uważał Duch Swięty jest współwieczny Ojcu i Synowi; istniał przed stworzeniem świata; posiada autonomiczną egzystencję; określany jako “ręka Boga” oraz “Mądrość”.
Syn Boży i Duch Święty są dwiema rękami Boga Ojca, które miały udział w dziele stworzenia. Duch Święty określany jest też jako “Dar” i “Namaszczenie”.
Chrystus został namaszczony Duchem Świętym po chrzcie w Jordanie; tego Ducha przekazał Chrystus Kościołowi w dniu Pięćdziesiątnicy.
Przestrzenią działania Ducha Świętego jest Kościół
Duch Święty zamieszkuje w wierzących od momentu otrzymania chrztu. Przez chrzest, udzielany w Kościele, Duch Święty zstępuje na człowieka, by dać mu udział w Bóstwie.
Atanazy Wielki
Duch Święty, którego nazwano “Duchem Syna”, jest również Duchem Ojca:
“I w całym Piśmie Bożym można stwierdzić, że Duch Święty, który bywa nazywany Duchem Syna, nazywa się też Duchem Boga” (Listy do Serapiona III 1).
“Możemy się wszak przekonać, że między Duchem i Synem istnieje taki sam związek, jaki dostrzegamy między Synem i Ojcem” (tamże).
“Również za sprawą Ducha wszyscy nosimy miano «uczestników» Boga; powiedziano bowiem: «Czyż nie wiecie, że jesteście świątynią Boga i że Duch Boży mieszka w was?
Jeżeli ktoś zniszczy świątynię Boga, tego zniszczy Bóg.
Świątynia Boga jest święta, a wy nią jesteście».
Gdyby zaś Duch Święty był stworzeniem, nie mielibyśmy przez Niego uczestnictwa w Bogu, lecz bylibyśmy związani ze stworzeniem i całkowicie obcy Boskiej naturze, gdyż nie mielibyśmy w Niej udziału.
Tymczasem nazywani jesteśmy uczestnikami Chrystusa i uczestnikami Boga, a zatem wynika stąd, że namaszczenie i pieczęć, które posiadamy, nie mają natury bytów stworzonych, lecz naturę Syna, który przez Ducha, jaki w Nim jest, łączy nas z Bogiem.
O tym wszak, jak już stwierdziliśmy wyżej, poucza nas Jan, gdy pisze: «Przez to poznajemy, że trwamy w Bogu, a On w nas, że udzielił nam ze swego Ducha».
Jeśli zaś przez uczestnictwo
w Duchu stajemy się uczestnikami Boskiej natury, to szaleństwem byłoby twierdzenie, że
Duch ma stworzoną, a nie Boską naturę.
Dlatego bowiem ubóstwieni zostają ci, w tórych Duch przebywa.
Jeżeli zaś Duch czyni nas bogami, to nie ulega wątpliwości, że Jego natura jest Boska” (tamże, I 24).
Dydym Aleksandryjski (Ślepy)
Duch Święty - jest Bogiem; równy Ojcu; tak jak Syn, jest niestworzony; pochodzi od Ojca i Syna;jest współistotny Ojcu i Synowi; dzieło uświęcenia duszy, w sposób szczególny realizuje się przez Ducha Świętego, który jest pełnią wszystkich darów; jest pierwszym darem, ponieważ jest miłością, a miłość jest podstawą wszystkich innych darów; niemożliwe jest, by ktoś uzyskał łaskę od Boga, jeśli nie posiada Ducha Świętego.
Dydym nazywany jest “teologiem Ducha Świętego”.
Bazyli Wielki
W "Peri tu hagiu Pneumatos"; wyjaśnia sens nowej doksologii, którą wprowadził do liturgii: “Chwała Ojcu z Synem i Duchem Świętym”, obok dawnej:
“Chwała Ojcu przez Syna w Duchu Świętym”. Sądził, że obydwie doksologie winny być używane w Kościele. Ponieważ Syn i Duch Święty posiadają z Ojcem jedną i tę samą naturę, dlatego należy Im oddawać tę samą cześć co Ojcu.
Duch Święty.
Bazyli pośrednio naucza o tym, że Duch Święty jest Bogiem, współistotnym Ojcu.
Nigdzie jednak wprost nie odnosi do Ducha Świętego określeń: Theos - Bóg, homousios to Patri - współistotny Ojcu.
Bazyli nie mógł tego uczynić ze względu na wszechpotężnych wówczas arian, grożących mu wygnaniem.
Postępowanie Bazylego tłumaczy jego przyjaciel Grzegorz z Nazjanzu (zob. Grzegorz z Nazjanzu).
W sposób piękny i obrazowy wyjaśnia naukę o działaniu Ducha Świętego: “Czyż nazwy Ducha Świętego nie napełniają duszy uniesieniem i nie kierują myśli ku górze, ku Niemu, któryprzewyższa wszystko?
Bo jest nazwany Duchem Boga, Duchem prawdy, który pochodzi od Ojca, Duchem prawości i Duchem mocy. Duch Święty, to Jego własne i szczególne imię.
Ku Niemu zwracają się wszyscy, którzy pragną uświęcenia; Jego pożądają wszyscy, którzy żyją cnotliwie; On swoim tchnieniem ożywia ich i wzmacnia, aby doszli do celu odpowiadającego ich naturze.
Jest On źródłem uświęcenia i światłem dla umysłu; każdej istocie rozumnej udziela niejako ze swej jasności, aby mogła dojść do prawdy.
Niedosiężny z natury, daje się pojąć, dzięki swojej dobroci. Napełnia wszystko swoją mocą, ale udziela się tylko tym, którzy są tego godni, a daje się im nie jednakowo, lecz dostosowuje swe działanie do wielkości ich wiary.
Prosty w swej istocie, różnoraki w mocy, całą istotą pomaga każdemu, lecz całą istotą jest wszędzie obecny.
Rozdaje każdemu, a sam nie doznaje uszczerbku, każdemu się udziela, a sam pozostaje nienaruszony.
Podobnie i promień słońca udziela każdemu swego blasku i każdy nim się cieszy, jak gdyby do niego tylko należał, a przecież oświeca równocześnie ziemię i morze, i całą przestrzeń wypełnia.
Tak też i Duch Święty jest obecny w każdym, kto jest zdolny Go przyjąć, tak jak gdyby tylko o niego samego chodziło, a pozostając niezmienny, każdemu daje łaskę jemu potrzebną.
Wszystkim też, którym się udziela, daje się w pełni, na ile tylko pozwala im ich ograniczona natura.
On pozostaje nieograniczony, On kieruje serca ku górze, prowadzi słabych jak za rękę, a postępujących naprzód doskonali.
On oświeca tych, którzy są czyści od wszelkiej skazy, a przebywając z nimi, czyni ich ludźmi duchowymi.
Ciała przejrzyste i nieskażone jaśnieją w zetknięciu z promieniem światła i same jarzą się blaskiem i innym tego blasku z siebie udzielają.
Podobnie też dusze, noszące w sobie Ducha, są przez Niego świecone,
stają się uduchowione i łaską oświecają innych.
Stąd bierze się początek widzenia przyszłości, wnikanie w tajemnice i zrozumienie rzeczy ukrytych, rozdzielanie darów, życie niebiańskie i udział w chórach anielskich.
To jest także źródłem nieustającej radości, trwanie w Bogu i upodobnienie się do Niego, a wreszcie dar, ponad który nie sposób już pragnąć innego, mianowicie stania się jak Bóg” (O Duchu Świętym 9,22-23).
Bazyli, jak większość greckich Ojców Kościoła, nauczał, że Duch Święty pochodzi “od Ojca przez Syna”.
Grzegorz z Nazjansu
Duch Święty - Grzegorz wyraźnie określił bóstwo Ducha Świętego terminami: “Bóg” (Theos), “współistotny” (homousios) - w Mowie 31,10, czego nigdzie nie uczynił Bazyli.
Grzegorz tłumaczy swego przyjaciela, że kierował się względami wychowawczymi (Mowa 43,68-69).
Przypomina, że Bóg również stopniowo w ciągu dziejów odsłaniał prawdę o Bóstwie poszczególnych Osób Bożych: “Stary Testament głosił Ojca w sposób zupełnie wyraźny, Syna raczej jakby przez zasłonę. Nowy Testament ukazał nam Syna całkiem jasno, ale Bóstwo Ducha Świętego tylko zaznaczył. Teraz wreszcie Duch Święty między nami przebywa wyraźniej objawiając nam prawdę o sobie” (Mowa 31,26).
Cyryl Jerozolimski
Duch Święty, tak jak Syn, jest uczestnikiem boskości Ojca: “On [Syn] widzi Boga, jak należy i objawia Go z Duchem i przez Ducha Boga każdemu, ile ten zdoła Go pojąć; bo jednorodzony Syn z Duchem Świętym ma wspólną ojcowską boskość” (Kat. 6,6). Duch Święty jest odrębną osobą i sprawuje specjalne funkcje.
“Z tego wszystkiego, cośmy powiedzieli przedtem i teraz, wynika, że różne są nazwy, ale jeden i ten sam jest Duch Święty.
Jest On Żywy, istnieje osobowo, jest wieczny z Ojcem i Synem.
Nie jest wypowiedziany, lub tchniony ustami i wargami Ojca lub Syna, nie rozpływa się w powietrzu, lecz istnieje jako osoba, mówi i działa, udziela łaski i uświęca.
Zbawiające, od Ojca, Syna i Ducha Świętego wychodzące działanie na nas jest - jak już powiedzieliśmy - nierozdzielne, wspólne i jedno.
Pragnąłbym abyście pamiętali to, co wam niedawno mówiłem, i dobrze rozumieli, że nie inny w Prawie i u Proroków, a inny w Ewangeliach i u Apostołów, lecz jest jeden i ten sam Duch Święty, który zarówno w Starym jak i w Nowym Testamencie dyktował Pismo święte” (Kat. 17,5).
Ambroży Mediloański
Duch Święty - jest prawdziwym Bogiem, całkowicie równym Ojcu i Synowi; przypomina, że Biblia nazywa Go wieloma imionami:
Pocieszyciel, Duch Życia, Duch Prawdy, Duch Boży, Duch Chrystusa, Duch Pana, Duch Ojca, które wskazują na nieprzerwaną ciągłość działania Ducha Świętego w czasach Starego i Nowego Testamentu;
Duch Święty współpracował w dziele stworzenia świata razem z Ojcem i Synem, gdy unosił się nad wodami, udoskonalając stworzenie;
Duch Święty zstąpił na Maryję w akcie Wcielenia, jako stwórcza moc Boga;
Maryja nie poczęła z substancji Ducha Świętego, lecz mocą Jego działania, dzięki któremu nastąpiło dziewicze poczęcie Syna; analogicznie działa Duch Święty podczas chrztu, stając się sprawcą nowego narodzenia.
“Jeśli więc Duch Święty zstępując na Dziewicę dokonał poczęcia i stał się sprawcą narodzenia, to nie wolno mieć wątpliwości co do tego, że Duch zstępując do źródła chrzcielnego lub na tych, którzy przyjmują chrzest, dokonuje prawdziwego odrodzenia” (Misteria 59).
Hilary z Poitieres
Duch Święty jest Darem (donum, munus, usus) Bożym, danym ludziom dla ich święcenia.
Hilary określa Ducha Świętego jako istotę (res) natury Ojca i Syna, jako jedną moc, działającą w Bogu i w Chrystusie.
Duch Święty został zesłany przez Syna jako Dar Ojca.
Duch Święty nie może być uważany za tego, który został zrodzony z Ojca, jak Syn, ani za tego, który został stworzony.
Hilary nie nazywa wyraźnie Ducha Świętego osobą (persona).
“Pan nakazał chrzcić w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, to znaczy chrzcić wyznając i Stwórcę, i Jednorodzonego, i Tego, który jest Darem.
Jeden jest tylko Stwórca wszystkiego, jeden jest bowiem Bóg Ojciec, od którego wszystko pochodzi;
i jeden tylko Jednorodzony, nasz Pan, Jezus Chrystus, przez którego wszystko się stało;
i jeden tylko Duch, który jest Darem we wszystkich.
Wszystko jest więc uporządkowane w potędze i działaniu: jedna moc, od której wszystko pochodzi, jeden zrodzony, przez którego wszystko się stało, i jeden dar doskonałej nadziei. A tej doskonałości niczego nie
brakuje, bo zawiera ona, w Ojcu i Synu, i Duchu Świętym, nieskończoność w wiekuistym, piękno w obrazie, radość życia w darze.
Ale posłuchajmy co mówi Pan o działaniu Ducha w nas: «Jeszcze wiele mam wam do powiedzenia, ale teraz jeszcze znieść nie możecie.
Pożyteczne jest dla was moje odejście.
Jeżeli odejdę, poślę wam Pocieszyciela».
I Pan mówi jeszcze: «Będę prosił Ojca, a innego Pocieszyciela da wam, aby z wami był na zawsze - Ducha Prawdy.
On was doprowadzi do całej prawdy.
Bo nie będzie mówił od siebie, ale powie to, co słyszy, i oznajmi wam rzeczy przyszłe.
On Mnie otoczy chwałą, ponieważ z mojego weźmie».
W tych słowach wiele zostało powiedziane, abyśmy zrozumieli zamiary Tego, który zesłał nam Dar, oraz naturę i sposób istnienia Daru.
Bo w naszej ograniczoności nie możemy pojąć Ojca ani Syna; ale Dar Ducha Świętego, który nas łączy z Bogiem, oświeca trudności naszej wiary w tajemnicę Wcielenia się Boga.
Przyjmujemy Go więc, aby poznać Boga.
Tak jak władze ciała stają się bezużyteczne, jeśli nie mają odpowiedniej podniety; na przykład na nic zdadzą się oczy, gdy minął dzień, a nie ma światła; nie ma pożytku ze słuchu, gdy do uszu nie dociera żaden dźwięk ani głos; niepotrzebne staje się powonienie, jeżeli nie odczuwa żadnego zapachu - nie jest to wina natury, lecz braku podniety - podobnie i umysł ludzki, chociaż jest zdolny do poznania Boga, nie otrzyma potrzebnego do tego światła wiedzy, jeśli dzięki wierze
nie przyjmie Ducha Świętego.
Dar więc, który jest w Chrystusie, jest jeden i całkowicie jest dostępny wszystkim.
Chociaż nie przestaje być wszechobecny, dany w tej mierze, w jakiej się pragnie go otrzymać, i pozostaje w nas w tej mierze, w jakiej się pragnie nań zasłużyć.
Jest On z nami aż do końca wieków, na Nim opiera się nasza nadzieja.
Jego działanie jest zadatkiem tego, czego oczekujemy, jest On światłem dla mysłu i przepiękną ozdobą duszy” (De trinitate 8,13-16; przekł. pol. LG t. II, s. 613-614).
Święty Augustyn
Duch Święty- jest Bogiem prawdziwym. “Jest więc równy Ojcu i Synowi, w jedności Trójcy jest z Nim współistotny i współwieczny” (De Trin. 16,13).
Duch Święty, który pochodzi od Ojca i Syna, jest miłością ich obu, tj. Ojca i Syna, miłością, która stała się osobą.
Duch Święty jest Bogiem, jest Miłością, jest Darem: “A jednak w Trójcy Świętej nie bez podstawy nazywamy Słowem Bożym tylko Syna, Darem tylko Ducha Świętego, a tylko Ojca tym, z którego rodzi się Słowo, a głównie pochodzi Duch Święty.
Mówię «głównie», ponieważ wiadomo, że i od Syna także Duch Święty pochodzi” (De Trin. XV 17,29).
Duch Święty daje miłość. “A więc Ducha Świętego oznaczają słowa: «Bóg jest miłością».
Zatem Duch Święty, Bóg pochodzący z Boga, kiedy zostaje dany człowiekowi, rozpala w nim miłość ku Bogu i bliźnim, będąc sam miłością.
Istotnie, człowiek nie ma czym Boga miłować, jeśli nie otrzyma tego od Boga. [...]
Żaden z darów Bożych nie jest bardziej doskonały niż ten dar miłości.
On jeden pozwala rozróżnić synów królestwa i synów wiecznego zatracenia.
Duch Święty daje również i inne dary, lecz bez miłości nie służą one na nic.
Komu Duch Święty nie udzieli tego, że stanie się on miłośnikiem Boga i bliźniego, ten nie zostanie przeniesiony z lewicy na prawicę.
I nie z innych racji Duch Święty właściwie zwie się Darem, jak z racji miłości. [...]
Zatem miłość, która jest z Boga i jest Bogiem, w ścisłym znaczeniu jest Duchem Świętym. Przez Niego rozlana jest w sercach naszych miłość Boża, przez którą jest nam dana cała Trójca Święta.
Toteż bardzo słusznie Duch Święty, będący Bogiem, jest także nazywany Darem Bożym
(Dz
8,20). Przez Dar należy rozumieć właśnie miłość, która doprowadza do Boga, lecz której żaden inny dar do Boga nie doprowadza” (De Trin. XV 18,31-32)
Sobor w Konstantynopolu nie stworzył nowej nauki o bóstwie Ducha Świętego, on ją podkreślił co było koniecznością w wyniku szerzącej się herezji pneumatomoachoi, czyli macedonian, którzy to byli to stronnictwem które wyrosło ze skrzydła ariańskiego homojouzjan.
Online
Avatar użytkownika
Dołączył(a): wtorek, 3 lip 2012, 19:54
Posty: 19946
z innego forum..
.
Jak postrzegali Ducha Świętego pisarze wczesnochrześcijanscy czyli jak postrzegano Ducha Świętego w pierwszych wiekach chrześcijanstwa!
Ireneusz uważał Duch Swięty jest współwieczny Ojcu i Synowi; istniał przed stworzeniem świata; posiada autonomiczną egzystencję; określany jako “ręka Boga” oraz “Mądrość”.
Syn Boży i Duch Święty są dwiema rękami Boga Ojca, które miały udział w dziele stworzenia. Duch Święty określany jest też jako “Dar” i “Namaszczenie”.
Chrystus został namaszczony Duchem Świętym po chrzcie w Jordanie; tego Ducha przekazał Chrystus Kościołowi w dniu Pięćdziesiątnicy.
Przestrzenią działania Ducha Świętego jest Kościół
Duch Święty zamieszkuje w wierzących od momentu otrzymania chrztu. Przez chrzest, udzielany w Kościele, Duch Święty zstępuje na człowieka, by dać mu udział w Bóstwie.
Atanazy Wielki
Duch Święty, którego nazwano “Duchem Syna”, jest również Duchem Ojca:
“I w całym Piśmie Bożym można stwierdzić, że Duch Święty, który bywa nazywany Duchem Syna, nazywa się też Duchem Boga” (Listy do Serapiona III 1).
“Możemy się wszak przekonać, że między Duchem i Synem istnieje taki sam związek, jaki dostrzegamy między Synem i Ojcem” (tamże).
“Również za sprawą Ducha wszyscy nosimy miano «uczestników» Boga; powiedziano bowiem: «Czyż nie wiecie, że jesteście świątynią Boga i że Duch Boży mieszka w was?
Jeżeli ktoś zniszczy świątynię Boga, tego zniszczy Bóg.
Świątynia Boga jest święta, a wy nią jesteście».
Gdyby zaś Duch Święty był stworzeniem, nie mielibyśmy przez Niego uczestnictwa w Bogu, lecz bylibyśmy związani ze stworzeniem i całkowicie obcy Boskiej naturze, gdyż nie mielibyśmy w Niej udziału.
Tymczasem nazywani jesteśmy uczestnikami Chrystusa i uczestnikami Boga, a zatem wynika stąd, że namaszczenie i pieczęć, które posiadamy, nie mają natury bytów stworzonych, lecz naturę Syna, który przez Ducha, jaki w Nim jest, łączy nas z Bogiem.
O tym wszak, jak już stwierdziliśmy wyżej, poucza nas Jan, gdy pisze: «Przez to poznajemy, że trwamy w Bogu, a On w nas, że udzielił nam ze swego Ducha».
Jeśli zaś przez uczestnictwo
w Duchu stajemy się uczestnikami Boskiej natury, to szaleństwem byłoby twierdzenie, że
Duch ma stworzoną, a nie Boską naturę.
Dlatego bowiem ubóstwieni zostają ci, w tórych Duch przebywa.
Jeżeli zaś Duch czyni nas bogami, to nie ulega wątpliwości, że Jego natura jest Boska” (tamże, I 24).
Dydym Aleksandryjski (Ślepy)
Duch Święty - jest Bogiem; równy Ojcu; tak jak Syn, jest niestworzony; pochodzi od Ojca i Syna;jest współistotny Ojcu i Synowi; dzieło uświęcenia duszy, w sposób szczególny realizuje się przez Ducha Świętego, który jest pełnią wszystkich darów; jest pierwszym darem, ponieważ jest miłością, a miłość jest podstawą wszystkich innych darów; niemożliwe jest, by ktoś uzyskał łaskę od Boga, jeśli nie posiada Ducha Świętego.
Dydym nazywany jest “teologiem Ducha Świętego”.
Bazyli Wielki
W "Peri tu hagiu Pneumatos"; wyjaśnia sens nowej doksologii, którą wprowadził do liturgii: “Chwała Ojcu z Synem i Duchem Świętym”, obok dawnej:
“Chwała Ojcu przez Syna w Duchu Świętym”. Sądził, że obydwie doksologie winny być używane w Kościele. Ponieważ Syn i Duch Święty posiadają z Ojcem jedną i tę samą naturę, dlatego należy Im oddawać tę samą cześć co Ojcu.
Duch Święty.
Bazyli pośrednio naucza o tym, że Duch Święty jest Bogiem, współistotnym Ojcu.
Nigdzie jednak wprost nie odnosi do Ducha Świętego określeń: Theos - Bóg, homousios to Patri - współistotny Ojcu.
Bazyli nie mógł tego uczynić ze względu na wszechpotężnych wówczas arian, grożących mu wygnaniem.
Postępowanie Bazylego tłumaczy jego przyjaciel Grzegorz z Nazjanzu (zob. Grzegorz z Nazjanzu).
W sposób piękny i obrazowy wyjaśnia naukę o działaniu Ducha Świętego: “Czyż nazwy Ducha Świętego nie napełniają duszy uniesieniem i nie kierują myśli ku górze, ku Niemu, któryprzewyższa wszystko?
Bo jest nazwany Duchem Boga, Duchem prawdy, który pochodzi od Ojca, Duchem prawości i Duchem mocy. Duch Święty, to Jego własne i szczególne imię.
Ku Niemu zwracają się wszyscy, którzy pragną uświęcenia; Jego pożądają wszyscy, którzy żyją cnotliwie; On swoim tchnieniem ożywia ich i wzmacnia, aby doszli do celu odpowiadającego ich naturze.
Jest On źródłem uświęcenia i światłem dla umysłu; każdej istocie rozumnej udziela niejako ze swej jasności, aby mogła dojść do prawdy.
Niedosiężny z natury, daje się pojąć, dzięki swojej dobroci. Napełnia wszystko swoją mocą, ale udziela się tylko tym, którzy są tego godni, a daje się im nie jednakowo, lecz dostosowuje swe działanie do wielkości ich wiary.
Prosty w swej istocie, różnoraki w mocy, całą istotą pomaga każdemu, lecz całą istotą jest wszędzie obecny.
Rozdaje każdemu, a sam nie doznaje uszczerbku, każdemu się udziela, a sam pozostaje nienaruszony.
Podobnie i promień słońca udziela każdemu swego blasku i każdy nim się cieszy, jak gdyby do niego tylko należał, a przecież oświeca równocześnie ziemię i morze, i całą przestrzeń wypełnia.
Tak też i Duch Święty jest obecny w każdym, kto jest zdolny Go przyjąć, tak jak gdyby tylko o niego samego chodziło, a pozostając niezmienny, każdemu daje łaskę jemu potrzebną.
Wszystkim też, którym się udziela, daje się w pełni, na ile tylko pozwala im ich ograniczona natura.
On pozostaje nieograniczony, On kieruje serca ku górze, prowadzi słabych jak za rękę, a postępujących naprzód doskonali.
On oświeca tych, którzy są czyści od wszelkiej skazy, a przebywając z nimi, czyni ich ludźmi duchowymi.
Ciała przejrzyste i nieskażone jaśnieją w zetknięciu z promieniem światła i same jarzą się blaskiem i innym tego blasku z siebie udzielają.
Podobnie też dusze, noszące w sobie Ducha, są przez Niego świecone,
stają się uduchowione i łaską oświecają innych.
Stąd bierze się początek widzenia przyszłości, wnikanie w tajemnice i zrozumienie rzeczy ukrytych, rozdzielanie darów, życie niebiańskie i udział w chórach anielskich.
To jest także źródłem nieustającej radości, trwanie w Bogu i upodobnienie się do Niego, a wreszcie dar, ponad który nie sposób już pragnąć innego, mianowicie stania się jak Bóg” (O Duchu Świętym 9,22-23).
Bazyli, jak większość greckich Ojców Kościoła, nauczał, że Duch Święty pochodzi “od Ojca przez Syna”.
Grzegorz z Nazjansu
Duch Święty - Grzegorz wyraźnie określił bóstwo Ducha Świętego terminami: “Bóg” (Theos), “współistotny” (homousios) - w Mowie 31,10, czego nigdzie nie uczynił Bazyli.
Grzegorz tłumaczy swego przyjaciela, że kierował się względami wychowawczymi (Mowa 43,68-69).
Przypomina, że Bóg również stopniowo w ciągu dziejów odsłaniał prawdę o Bóstwie poszczególnych Osób Bożych: “Stary Testament głosił Ojca w sposób zupełnie wyraźny, Syna raczej jakby przez zasłonę. Nowy Testament ukazał nam Syna całkiem jasno, ale Bóstwo Ducha Świętego tylko zaznaczył. Teraz wreszcie Duch Święty między nami przebywa wyraźniej objawiając nam prawdę o sobie” (Mowa 31,26).
Cyryl Jerozolimski
Duch Święty, tak jak Syn, jest uczestnikiem boskości Ojca: “On [Syn] widzi Boga, jak należy i objawia Go z Duchem i przez Ducha Boga każdemu, ile ten zdoła Go pojąć; bo jednorodzony Syn z Duchem Świętym ma wspólną ojcowską boskość” (Kat. 6,6). Duch Święty jest odrębną osobą i sprawuje specjalne funkcje.
“Z tego wszystkiego, cośmy powiedzieli przedtem i teraz, wynika, że różne są nazwy, ale jeden i ten sam jest Duch Święty.
Jest On Żywy, istnieje osobowo, jest wieczny z Ojcem i Synem.
Nie jest wypowiedziany, lub tchniony ustami i wargami Ojca lub Syna, nie rozpływa się w powietrzu, lecz istnieje jako osoba, mówi i działa, udziela łaski i uświęca.
Zbawiające, od Ojca, Syna i Ducha Świętego wychodzące działanie na nas jest - jak już powiedzieliśmy - nierozdzielne, wspólne i jedno.
Pragnąłbym abyście pamiętali to, co wam niedawno mówiłem, i dobrze rozumieli, że nie inny w Prawie i u Proroków, a inny w Ewangeliach i u Apostołów, lecz jest jeden i ten sam Duch Święty, który zarówno w Starym jak i w Nowym Testamencie dyktował Pismo święte” (Kat. 17,5).
Ambroży Mediloański
Duch Święty - jest prawdziwym Bogiem, całkowicie równym Ojcu i Synowi; przypomina, że Biblia nazywa Go wieloma imionami:
Pocieszyciel, Duch Życia, Duch Prawdy, Duch Boży, Duch Chrystusa, Duch Pana, Duch Ojca, które wskazują na nieprzerwaną ciągłość działania Ducha Świętego w czasach Starego i Nowego Testamentu;
Duch Święty współpracował w dziele stworzenia świata razem z Ojcem i Synem, gdy unosił się nad wodami, udoskonalając stworzenie;
Duch Święty zstąpił na Maryję w akcie Wcielenia, jako stwórcza moc Boga;
Maryja nie poczęła z substancji Ducha Świętego, lecz mocą Jego działania, dzięki któremu nastąpiło dziewicze poczęcie Syna; analogicznie działa Duch Święty podczas chrztu, stając się sprawcą nowego narodzenia.
“Jeśli więc Duch Święty zstępując na Dziewicę dokonał poczęcia i stał się sprawcą narodzenia, to nie wolno mieć wątpliwości co do tego, że Duch zstępując do źródła chrzcielnego lub na tych, którzy przyjmują chrzest, dokonuje prawdziwego odrodzenia” (Misteria 59).
Hilary z Poitieres
Duch Święty jest Darem (donum, munus, usus) Bożym, danym ludziom dla ich święcenia.
Hilary określa Ducha Świętego jako istotę (res) natury Ojca i Syna, jako jedną moc, działającą w Bogu i w Chrystusie.
Duch Święty został zesłany przez Syna jako Dar Ojca.
Duch Święty nie może być uważany za tego, który został zrodzony z Ojca, jak Syn, ani za tego, który został stworzony.
Hilary nie nazywa wyraźnie Ducha Świętego osobą (persona).
“Pan nakazał chrzcić w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, to znaczy chrzcić wyznając i Stwórcę, i Jednorodzonego, i Tego, który jest Darem.
Jeden jest tylko Stwórca wszystkiego, jeden jest bowiem Bóg Ojciec, od którego wszystko pochodzi;
i jeden tylko Jednorodzony, nasz Pan, Jezus Chrystus, przez którego wszystko się stało;
i jeden tylko Duch, który jest Darem we wszystkich.
Wszystko jest więc uporządkowane w potędze i działaniu: jedna moc, od której wszystko pochodzi, jeden zrodzony, przez którego wszystko się stało, i jeden dar doskonałej nadziei. A tej doskonałości niczego nie
brakuje, bo zawiera ona, w Ojcu i Synu, i Duchu Świętym, nieskończoność w wiekuistym, piękno w obrazie, radość życia w darze.
Ale posłuchajmy co mówi Pan o działaniu Ducha w nas: «Jeszcze wiele mam wam do powiedzenia, ale teraz jeszcze znieść nie możecie.
Pożyteczne jest dla was moje odejście.
Jeżeli odejdę, poślę wam Pocieszyciela».
I Pan mówi jeszcze: «Będę prosił Ojca, a innego Pocieszyciela da wam, aby z wami był na zawsze - Ducha Prawdy.
On was doprowadzi do całej prawdy.
Bo nie będzie mówił od siebie, ale powie to, co słyszy, i oznajmi wam rzeczy przyszłe.
On Mnie otoczy chwałą, ponieważ z mojego weźmie».
W tych słowach wiele zostało powiedziane, abyśmy zrozumieli zamiary Tego, który zesłał nam Dar, oraz naturę i sposób istnienia Daru.
Bo w naszej ograniczoności nie możemy pojąć Ojca ani Syna; ale Dar Ducha Świętego, który nas łączy z Bogiem, oświeca trudności naszej wiary w tajemnicę Wcielenia się Boga.
Przyjmujemy Go więc, aby poznać Boga.
Tak jak władze ciała stają się bezużyteczne, jeśli nie mają odpowiedniej podniety; na przykład na nic zdadzą się oczy, gdy minął dzień, a nie ma światła; nie ma pożytku ze słuchu, gdy do uszu nie dociera żaden dźwięk ani głos; niepotrzebne staje się powonienie, jeżeli nie odczuwa żadnego zapachu - nie jest to wina natury, lecz braku podniety - podobnie i umysł ludzki, chociaż jest zdolny do poznania Boga, nie otrzyma potrzebnego do tego światła wiedzy, jeśli dzięki wierze
nie przyjmie Ducha Świętego.
Dar więc, który jest w Chrystusie, jest jeden i całkowicie jest dostępny wszystkim.
Chociaż nie przestaje być wszechobecny, dany w tej mierze, w jakiej się pragnie go otrzymać, i pozostaje w nas w tej mierze, w jakiej się pragnie nań zasłużyć.
Jest On z nami aż do końca wieków, na Nim opiera się nasza nadzieja.
Jego działanie jest zadatkiem tego, czego oczekujemy, jest On światłem dla mysłu i przepiękną ozdobą duszy” (De trinitate 8,13-16; przekł. pol. LG t. II, s. 613-614).
Święty Augustyn
Duch Święty- jest Bogiem prawdziwym. “Jest więc równy Ojcu i Synowi, w jedności Trójcy jest z Nim współistotny i współwieczny” (De Trin. 16,13).
Duch Święty, który pochodzi od Ojca i Syna, jest miłością ich obu, tj. Ojca i Syna, miłością, która stała się osobą.
Duch Święty jest Bogiem, jest Miłością, jest Darem: “A jednak w Trójcy Świętej nie bez podstawy nazywamy Słowem Bożym tylko Syna, Darem tylko Ducha Świętego, a tylko Ojca tym, z którego rodzi się Słowo, a głównie pochodzi Duch Święty.
Mówię «głównie», ponieważ wiadomo, że i od Syna także Duch Święty pochodzi” (De Trin. XV 17,29).
Duch Święty daje miłość. “A więc Ducha Świętego oznaczają słowa: «Bóg jest miłością».
Zatem Duch Święty, Bóg pochodzący z Boga, kiedy zostaje dany człowiekowi, rozpala w nim miłość ku Bogu i bliźnim, będąc sam miłością.
Istotnie, człowiek nie ma czym Boga miłować, jeśli nie otrzyma tego od Boga. [...]
Żaden z darów Bożych nie jest bardziej doskonały niż ten dar miłości.
On jeden pozwala rozróżnić synów królestwa i synów wiecznego zatracenia.
Duch Święty daje również i inne dary, lecz bez miłości nie służą one na nic.
Komu Duch Święty nie udzieli tego, że stanie się on miłośnikiem Boga i bliźniego, ten nie zostanie przeniesiony z lewicy na prawicę.
I nie z innych racji Duch Święty właściwie zwie się Darem, jak z racji miłości. [...]
Zatem miłość, która jest z Boga i jest Bogiem, w ścisłym znaczeniu jest Duchem Świętym. Przez Niego rozlana jest w sercach naszych miłość Boża, przez którą jest nam dana cała Trójca Święta.
Toteż bardzo słusznie Duch Święty, będący Bogiem, jest także nazywany Darem Bożym
(Dz
8,20). Przez Dar należy rozumieć właśnie miłość, która doprowadza do Boga, lecz której żaden inny dar do Boga nie doprowadza” (De Trin. XV 18,31-32)
Sobor w Konstantynopolu nie stworzył nowej nauki o bóstwie Ducha Świętego, on ją podkreślił co było koniecznością w wyniku szerzącej się herezji pneumatomoachoi, czyli macedonian, którzy to byli to stronnictwem które wyrosło ze skrzydła ariańskiego homojouzjan.
.
Kiedy zamilknie
twoje "ja"
usłyszysz w ciszy
Mój łagodności Głos.
*
"EHYEH asher EHYEH".
Kiedy zamilknie
twoje "ja"
usłyszysz w ciszy
Mój łagodności Głos.
*
"EHYEH asher EHYEH".